Okumak ve yazmak

Bir insanın 24 saatinin tamamını okumaya ayırsa dahi yetişemeyeceği sayıda çok kitap, dergi yayınlanıyor. Hal böyle olunca seçimlerimiz çok büyük önem kazanıyor. Okuyacağımız kitapların içeriklerinin doğruluğu, asıl amaçlarının ne olduğu, edebi nitelikleri okkalı bir altyapı gerektiriyor. Dolayısıyla uzmanlık derecesinde olmasa dahi her bireyin belli düzeyde eleştiri kabiliyetinin olması gerekiyor. Eleştiri yeteneğimizin belli bir noktaya gelmesi, hem okumayı sevenler için, hem de duygu ve düşüncelerini kaleme dökme amacı taşıyanlar için faydalı, daha ziyade gerekli bir uğraş. Böyle bir gayrette ve istekte olanlar için rehberlik etme gayesi güden bir yazı kaleme alacağım.

Okuma ve yazmaya geçmeden önce eleştiri kültürümüzün ele alınması ilk işimiz olmalı. Bu konuda kuramsal nitelikte yayınlar önem arz ediyor. Ankara’da yayınlanan Hece Yayınları’nın Eleştiri özel sayısı konunun muhteviyatını tam teşekküllü ele alan başlıca kaynak durumunda. Bu özel sayıda eleştiri tarihi, kurumları, yöntem ve teknikleri ile önemli isimleri örneklerle yaklaşık 900 sayfada anlatılıyor.

Hece Eleştiri özel sayısından sonra 1989 doğumlu Bilgin Güngör’ün Edebiyat Eleştirisi(Kuram-Uygulama) adlı Şule Yayınları’ndan çıkan eseri modern eleştiri kuramlarına dair tarihi, teknik bilgilerden ve her birinin, çoğu modern Türk edebiyatından olmak üzere çeşitli metinler üzerindeki uygulamalardan oluşuyor. Kitap bu bağlamda size yalnızca bilgi sahibi olmayı değil, gerçekten anlamayı da vadediyor.

Hilmi Uçan’ın Yazınsal Eleştiri ve Göstergebilim (Kuram - uygulama, çözümleme örnekçeleri) kitabı da Güngör’ün kitabını destekleyici ve geliştirici mahiyette İz Yayınları arasında çıkan okunması gerekli mühim bir başka eser. Yine aynı yazarın Dilbilim, Göstergebilim Edebiyat Eğitimi adlı kitabı  ‘Edebiyatsız bir düşünce kurudur, yoksundur mottosundan hareketle yazma/okuma duyarlığının kazanılması ve kazandırılması  yazınsal kuramların , çözümleme yöntemlerinin bilinmesiyle doğrudan ilişkilidir gerçeğinden hareketle mutlaka okunması gereken bir başka eser.

İdeolojik görüşlerini edebiyattan uzakta tuttuğu takdirde çok daha faydalı olacağını düşündüğüm Semih Gümüş’ün Notos Kitap’tan çıkan Okumak ve Yazmak, Yazar Olabilir miyim? adlı iki kitabı da bize okuma ve yazma konusunda önemli ipuçları veriyor.

Okuma niteliklerimizi bu kitaplarla geliştirdikten sonra artık yazmaya yönelebiliriz ve buna hazır olacağımız inancındayım.

Ferda İzbudak Akıncı’nın Yazma Dersleri adlı eseri yazma pratikleri de içeren faydalı bilgileri anlaşılır bir dille ortaya koyuyor.

Yazma heveslilerinin en önemli isteklerinden sayabileceğimiz yaratıcı yazarlık atölyelerini HepKitap adlı yayınevi Atölye serisi başlığı altında kitaplarda bir araya getiriyor. Seriden çıkan Kendra Levin’in Sen de Kendi Hikayenin Kahramanısın, Anne Lamott’un Bir Kuştan Öbürüne, Hakan Bıçakçı’nın Uydurmanın İncelikleri adlı kitapları yazma serüveninizde size çok şey katacağını umduğum kitaplar.

Edebiyat tarihine unutulmaz eserler kazandırmış Virginia Woolf’un  tavsiyelerini  Danell Jones Yazarlık Dersleri adlı kitapta özlü bir şekilde toparlamış, Timaş da bu kitabı Türk okuyucusu için güzel bir baskıyla yayınlamış.

Gönül isterdi ki hepsini de istifade ederek okuduğum bu kitapları uzun  uzun tanıtıp önemlerini ortaya koyayım. Hak verilecektir ki bir köşe yazısı sınırlarında buna imkan yok, dolayısıyla önermek benden okumak ve faydalanmak sizden, pişman olmayacağınızdan eminim, bu eserlerden sonra okuma konusunda daha seçici ve bilgili davranacağınızdan, hareket edeceğinizden;  yazma konusunda da çok yol kat edeceğinizden eminim.