Fransa ve Almanya'nın AB otomotiv planı Türkiye'yi dışarıda bırakıyor

Avrupa kıtasında otomotiv sektörünün küresel rekabet gücünü korumak amacıyla harekete geçen Fransa ve Almanya, kamu teşviklerinin çerçevesini yeniden çizen kritik bir uzlaşıya vardı. Hazırlanan ortak taslakta, belirlenen kurallara uyum sağlaması kaydıyla İngiltere'nin teşvik havuzuna dahil edilmesi öngörülürken Türkiye'nin kapsam haricinde bırakılması dikkat çekti. Sektör temsilcileri, Türk otomotiv yan sanayisi ve ana üreticilerinin aleyhine işleyebilecek bu durumun ihracatta yeni riskler barındırdığını vurguluyor.

Gündeme getirilen formül, otomotivdeki Avrupa menşei tanımını 27 AB üyesinin yanı sıra 1 Ocak 2020 tarihi itibarıyla birlik iç pazarında bulunan ülkelerle sınırlandırıyor. İngiltere anılan dönemde resmen üyelikten ayrılmadığı için bu istisnadan faydalanabilirken, Türkiye ile yarım asrı aşan Gümrük Birliği bağı bulunmasına rağmen Türk üreticilerin teşviklerden otomatik olarak yararlanması engelleniyor. Bu yaklaşım, üretiminin büyük bölümünü Avrupa pazarına ihraç eden Türk otomotiv sanayisi için ciddi bir belirsizlik yaratıyor.

Çin menşeli araçlara vergi şartı ve 2035 hedefleri

İki ülkenin hazırladığı çerçeve yalnızca coğrafi sınırları değil, aynı zamanda Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik ortak ticaret politikalarını da içeriyor. Londra yönetiminin bu teşviklerden pay alabilmesi için Brüksel'in Pekin yönetimine karşı uyguladığı ek gümrük tarifelerine tam uyum göstermesi şart koşuluyor. Öte yandan Avrupa Komisyonunun Sanayi Hızlandırma Yasası kapsamında, kamu destekli araçların batarya haricindeki parça değerinin en az yüzde 70 seviyesinde birlik içerisinden temin edilmesi kuralı da masadaki yerini koruyor.

Taslakta ayrıca otomotiv devlerinin yakından takip ettiği 2035 yılı sıfır emisyon hedeflerinde belirli esnekliklerin tanınması da öneriliyor. Fransız ve Alman yetkililerin sunduğu bu öneri henüz nihai bir yasalaşma sürecine girmemiş olsa da, AB kurumlarında yürütülecek müzakerelerde Türkiye'nin üretim gücünün ve Gümrük Birliği haklarının masaya getirilmesi gerektiği ifade ediliyor.